 Bio, scheikunde en computers!
 Bio, scheikunde en computers!
 | 5
 |
Naam: Sander Timmer  Geboortedatum: 21-02-1986 Opleiding: eerst Hbo Bio-informatica, nu bezig met Bioinformatics (universiteit) Beroep: Trainee bij het European Bioinformatics Institute, Cambridge, GB Functie over 25 jaar? Vast iets uitdagends... Hobby's: Vakantie, reizen, concerten bezoeken en lekker eten |  |
Welke opleiding heb je gevolgd?Ik studeer op dit moment Bioinformatics aan de universiteit; hiervoor heb ik hbo Bio-informatica gedaan. Op de middelbare school wist ik niet goed wat ik wilde studeren - ik had alleen de vage gedachte 'iets met computers, maar niet alleen maar computers'. Op een open dag kwam ik erachter dat er een nieuwe studie van start zou gaan, die een combinatie bleek te zijn tussen biologie, scheikunde en computerscience: Bio-informatica. Waarom heb je voor dit vak gekozen? De combinatie tussen computerscience en biologie spreekt mij erg aan. Het analyseren van complexe biologische problemen (bijvoorbeeld de relatie tussen genen en bepaalde vormen van schizofrenie) vereist een doordachte aanpak, zeker met de steeds groter wordende datasets. Hoe ziet een gemiddelde werkdag eruit? Een gemiddelde werkdag bestaat voor een deel uit overleg met leidinggevenden en andere onderzoekers. Daarnaast zijn er bijna dagelijks presentaties en workshops. Met mooi weer na de lunch een wandeling rond het meer en op vrijdag lunchen in de pub. Het blijft Engeland natuurlijk… Ook is er elke dag een gezamenlijke koffiepauze met het hele instituut. Tussendoor wordt er gewerkt Wat maakt jouw vak zo speciaal?Doordat wetenschap en dus ook bio-informatica internationaal is, kun je vrij makkelijk je stage of bepaalde vakken in het buitenland volgen. Bio-informatica is bovendien een breed vakgebied, zodat je tijdens en na je studie nog alle kanten op kunt. Dat maakt deze studie volgens mij een stuk uitdagender en breder dan veel andere opleidingen. Heb je iets bijzonders ontdekt?Op dit moment werk ik in Cambridge (GB) aan het 1000-genomes-project. Dat is een internationaal samenwerkingsproject om de variatie in erfelijk materiaal tussen bevolkingsgroepen in kaart te brengen. Met deze data kunnen we duidelijker krijgen wat de verschillen zijn tussen mensen. Deze kennis kan later gebruikt worden in bijvoorbeeld kankeronderzoek. Wist je dat de eerste computerbug een echte 'bug' was? Lees het hier! Organiseren en faciliterenOrganiseren en faciliteren | 3
 |
Naam: Thea Overgaauw Leeftijd: 40 Opleiding: Biotechnologie Beroep: Projectmanager resources bij DSM | |
Thea Overgaauw deed na het VWO een HBO-opleiding Biotechnologie, gevolgd door een WO-studie in Leiden. In 1995 ging ze bij DSM in het lab aan de slag, werkte enige maanden in het buitenland, groeide door naar manager kwaliteit en veiligheid, werd hoofd van een R&D-afdeling is nu projectmanager resources. Een hele carrière - maar wat doet ze eigenlijk de hele dag?
‘Het is een projectleiderschap dat gericht is op overkoepelende projecten op resourcegebied. Bij resources zorgen we ervoor dat mensen en middelen overeenkomen met de vraag die vanuit de projecten (klanten voor wie we het werk doen) en vanuit de science (het echt wetenschappelijke werk) wordt gesteld. Dat gaat om kwaliteit maar ook om kwantiteit – denk aan medewerkers met bepaalde vakkennis en spullen die je nodig hebt in de labs en proeffabrieken.
Ik organiseer, faciliteer en implementeer werkprocessen en systemen zodat de medewerkers binnen onze organisatie effectief en efficiënt hun projectresultaten kunnen halen.
Met een science-opleiding beland je natuurlijk niet alleen maar in een lab – kijk naar mij. Maar je hebt daardoor wel een heel goede basis. Ik was eerder afdelingshoofd en heb op de werkvloer gestaan; daardoor spreek je de taal van de mensen, en dat is heel belangrijk. Je hebt natuurlijk vakkennis nodig, maar ook vaardigheden zijn belangrijk. Ik let vaak zelfs meer op vaardigheden die mensen meebrengen dan op kennis. Zonder vaardigheden kun je met al die kennis niets.
Ik ken er genoeg die vanuit het lab doorstromen; iemand die bijvoorbeeld al een aantal jaar op het lab zat, en eens iets anders wilde. Zij zit nu bij communicatie. Er worden hier zo veel ‘zijtakken’ van de sport beoefend – je kunt echt alle kanten op. Denk aan sales, inkoop, finance, personeelszaken. Het spectrum is heel breed en je vindt ergens wel je draai.
Je moet een studie kiezen waar je hart bij ligt. Wat ik zelf heel leuk vind in de Applied sciences, is dat het hartstikke toegepast is. Zo geeft het mij bijvoorbeeld een goed gevoel te weten dat een groot deel van de markt van de antibiotica bij ons geproduceerd wordt. Het idee dat je, ook al ben je maar een schakeltje, echt een bijdrage levert.’ Techniek of gezondheidszorg?Techniek of gezondheidszorg? Hij was al bijna afgestudeerd, maar besloot toch nog van studie te veranderen. Erwin Wanders (24) koos voor de opleiding Gezondheidszorg technologie. In zijn stage bij Siemens vormt hij een schakel tussen het bedrijfsleven en zorginstellingen.
SchakelHij was al bijna klaar met zijn opleiding laboratoriumtechniek toen Erwin serieus begon na te denken over wat voor werk hij nou echt wilde gaan doen. Eigenlijk wilde hij aan de slag op het meer technische vlak. Daarom veranderde hij op het laatste moment nog van opleiding: hij koos voor gezondheidszorgtechnologie. ‘Als gezondheidszorgtechnoloog, ook wel medisch ingenieur genoemd, vorm je een schakel tussen het bedrijfsleven en zorginstellingen zoals ziekenhuizen. Je moet begrijpen waar ziekenhuizen precies behoefte aan hebben. Tegelijkertijd moet je ook weten wat de mogelijkheden van de apparatuur zijn.’ ApparatuurIn de gezondheidszorgtechnologie draait veel om apparatuur – denk aan MRI-scans of hartbewakingsapparatuur. ‘Zelf ben ik erg geïnteresseerd in ICT en software. In de stage die ik nu bij Siemens Medical Solutions doe, houd ik me daar mee bezig. DiagnoseIk werk aan Soarian, een computerprogramma van Siemens. Met dit computerprogramma wordt het stellen van een diagnose en het uitkiezen van de bijbehorende behandeling een stuk makkelijker. Maar bij het ontwikkelen van apparatuur voor een ziekenhuis moet je ook rekening houden met allerlei wetten en regels. Denk bijvoorbeeld aan vergoedingen door het ziekenfonds. Verder heb je bijvoorbeeld te maken met de wensen van patiëntenorganisaties. Of met de controle door de overheid. Mijn werk is voor een deel literatuuronderzoek, maar ik heb ook al proefmodellen gemaakt. VergrijzingDe samenleving vergrijst, en daarom is er steeds meer aandacht voor de zorg nodig. Ik heb al een paar keer een baan aangeboden gekregen. Een aanbod heb ik aangenomen, bij Logica, een groot ICT-bedrijf. Zij hebben een aparte divisie die zich helemaal op de zorg richt. De bedoeling is dat die divisie nog groter wordt. Daar ligt dus een mooie uitdaging!’ Lees hier de tips van Erwin zijn stagebegeleider. Ben jij geschikt voor een baan in de Applied Science? Tips van een managerTips van een manager Altijd leuk om studenten met een frisse blik over de vloer te hebben, vindt Cor Rumping (36). Als manager bij Siemens Medical Solutions heeft hij regelmatig stagiaires onder zijn hoede. Zijn belangrijkste tip: ‘Goed met mensen kunnen omgaan, is minstens zo belangrijk als technische kwaliteiten bezitten.’Bijstellen
Bij Siemens werkt Rumping aan software voor de gezondheidszorg. Een van die producten is Soarian: een computerprogramma dat ontwikkeld werd voor ziekenhuizen. Hiermee wordt het stellen van een diagnose en het kiezen van de bijbehorende behandeling een stuk gemakkelijker. Meteen maar invoeren dus, dat computerprogramma? ‘Nou nee, zo simpel ligt het niet,’ legt Cor uit. ‘Voor een ziekenhuis is het invoeren van een nieuw ICT-pakket een traject dat jaren duurt. Mensen moeten wennen aan het systeem. En onderweg moet je telkens dingen bijstellen. Het moet immers precies passen bij de situatie en de regels in Nederlandse ziekenhuizen.’ BelangenICT is dus veel meer dan techniek – het is vooral ook mensenwerk. ‘In dit vak moet je goed met mensen kunnen omgaan.’ En je moet weten wat mensen belangrijk vinden. ‘Stagiairs moeten leren rekening te houden met ieders belangen. Je moet erop bedacht zijn dat iedereen toch door zijn eigen bril naar dingen kijkt.’ Actueel themaStagiairs bij Siemens werken aan echte opdrachten, die voor hen leerzaam en voor Siemens nuttig zijn. Cors tip voor iedereen die stage gaat lopen: kies een actueel en praktisch thema. ‘Daar leer je het meest van. Kies bovendien een bedrijf waar je ook wel zou willen werken en waar je nieuwsgierig naar bent. Zo kun je ontdekken of je verwachtingen kloppen.’ Kennis, enthousiasme en nieuwsgierigheid
Wat Cor zelf verwacht van stagiaires en nieuwe werknemers? ‘Kennis van zaken, uiteraard. Daarnaast moet je creatief zijn en zelf je weg weten te vinden. En het liefst ook nog enthousiast en nieuwsgierig zijn. Met een afwachtende houding ga je het nooit ver schoppen.’ Knutselen met weefselcellenKnutselen met weefselcellen ‘Bekijk het nog even met de elektronenmicroscoop.’ Dat kreeg Henk Hoogenkamp (21), bijna afgestudeerd in de Chemie, tijdens zijn stage te horen. Werken met een instrument van pakweg 1 miljoen euro – hij vond het machtig mooi. Ooit wil hij een eigen bedrijf, maar eerst duikt hij nog even dieper de wetenschap in.
Open ruggetjesIn zijn eerste stage bij een vleesverwerkend bedrijf in de Verenigde Staten kon Henk de kennis die hij bij zijn managementkeuzevakken had opgedaan, goed kwijt. Maar zijn tweede stage zou echt bepalend blijken voor zijn toekomst. ‘Die stage was bij EuroSTEC, een internationaal project met vijftien partners. Het Nijmeegse ziekenhuis UMC St. Radboud is er daar een van. Wij probeerden in het lab een manier te vinden om natuurlijk weefsel te maken. Met dat weefsel kun je aangeboren afwijkingen zoals open ruggetjes behandelen. Heel belangrijk is dat dit in het lab gemaakte weefsel zich kan hechten op of in het menselijk lichaam. Zo wordt kunstweefsel uiteindelijk lichaamseigen.’ Tissue engineeringDat knutselen met weefselcellen heet met een duur woord soft tissue engineering. Je laat daarbij als het ware weefselcellen groeien in het lab. ‘Om die cellen structuur te geven, maak je eerst een zogenaamd construct, een fundament waarop je kunt bouwen,’ legt Henk uit. ‘Op dit fundament breng je collageen aan, een soort lijm – dat houdt de boel bij elkaar. En op die constructie kun je dan allerlei bestanddelen aanbrengen.’ Na het ‘knutselen’ moet je natuurlijk wel controleren of werkelijk gebeurt wat jij wilt. ‘Daarbij heb ik een elektronenmicroscoop gebruikt: daarmee kun je zelfs alle kleine details haarscherp zien.’ PromotieonderzoekHenks stage is inmiddels afgelopen, maar hij wil nog veel meer weten over soft tissue engineering. Daarom gaat hij nu promotieonderzoek doen. Zijn ultieme droom? Een eigen bedrijf. ‘Ik wil daar de kennis van wetenschappers en de productiemethodes van het bedrijfsleven bij elkaar brengen. Dan kan er veel grootschaliger aan soft tissue engineering worden gewerkt.’ Wél computers, geen nerds!Wél computers, geen nerds! Volgens Jenny denken veel mensen dat ze een computernerd is omdat ze Bio-informatica studeert. 'Maar een woord zegt niet alles en bij Bio-informatica komt veel meer kijken dan alleen een computer.' Biologische problemenRalf is dat helemaal met haar eens, maar je moet het toch niet erg vinden om lang achter de computer te zitten. 'Met Bio-informatica los je biologische problemen op met de computer. Die is dus wel erg belangrijk.' MalariaIn het eerste jaar moeten studenten projecten doen en Jenny en Ralf zijn bezig met een malariaproject. Ze helpen mee aan een onderzoek naar een vaccin tegen deze dodelijke ziekte. Ralf: 'Wij vergeleken data met de volgorde van aminozuren om overeenkomsten te zoeken. Daarbij gebruikten we stukjes uit de parasiet zelf om vast te stellen wat de malariamug nou precies doet en wanneer.' Bij dat vergelijken gaat het niet om één of twee lijstjes met informatie, maar om databases met duizenden gegevens. Ralf: 'Zonder computer is dat dus niet te doen.' ErfelijkheidsprojectMaar het blijft in het eerste studiejaar niet bij malaria. Zo is Jenny enthousiast over een erfelijkheidsproject waarbij zeventien leden van een familie waren betrokken. Jenny: 'Die familie heeft een uniek gen, waardoor hun ziektebeeld wordt veroorzaakt. Wij kopieerden hun DNA om uit te zoeken waar dat gen zich precies bevindt.' Interessant?Dan is een studie bio-informatica echt iets voor jou! KIjk voor meer info op deze pagina Vogelgriepvirus bij de mensVogelgriepvirus bij de mens Debby van Riel deed onderzoek naar ziekteverwekkers in longen: het vogelgriepvirus H5N1. Na haar studie belandde Debby in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam als research analist bij Immunologie. Inmiddels werkt ze op de afdeling Virologie. 'Wildlife group' meldt het bordje op haar werkkamer.Dierenartsen
Binnen zitten enkele dierenartsen gebogen over hun computer. Dierenartsen? Computers? Een vreemde omgeving voor iemand met een Life Science opleiding. 'Dit is een deel van wat ik doe, ik sta ook regelmatig in het lab weefsels te onderzoeken hoor', lacht Debby. 'In deze kamer verwerk ik de gegevens en schrijf ik artikelen.' CellijnenHerstel Longweefsel heeft veel verschillende soorten cellen die allemaal hun eigen functies en eigenschappen hebben. Debby keek aan welke cellen het vogelgriepvirus zich kan binden. Het gewone menselijke influenzavirus blijft vooral 'hangen' in de hogere luchtwegen zoals neus, keelholte en luchtpijp. De H5N1-variant vindt aangrijpingspunten in de longblaasjes naar de zuurstofuitwisseling plaatsvindt. LongontstekingDebby vertelt: 'De cellen waaraan het H5N1-virus zich bindt, zijn betrokken bij het herstelmechanisme van de long. Wij denken dat als het virus deze cellen kan infecteren en uitschakelen, het herstelmechanisme van de longen wordt uitgeschakeld, waardoor er een ernstige longontsteking kan ontstaan.' Omdat de ziekteverwekker zo diep in de longen zit, komt hij misschien moeilijker naar buiten. Dat zou mogelijk verklaren waarom dit virus niet snel van mens op mens overspringt. Behalve mensen, kunnen ook katten en andere zoogdieren vogelgriep krijgen. |
